5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun, özel güvenlik görevlisine görev alanı içinde ve görev süresince üniforma giyme zorunluluğu getirir. Görev dışında üniformayla dışarıda bulunmayı genel olarak yasaklayan ya da buna para cezası bağlayan bir hüküm ise Kanun'da yer almaz. Kanun'un görev dışı üniformayla ilgili tek açık yaptırımı şudur: Görevi dışında üniformasıyla toplantı ve gösteri yürüyüşüne katılan görevlinin kimlik kartı valilikçe iptal edilir ve bu kişi bir daha özel güvenlik alanında çalışamaz.
Kanun Ne Diyor? 5188 Madde 13
Kanun'un "Kıyafet" başlıklı 13. maddesi iki cümleden oluşur. İlkine göre özel güvenlik görevlileri görev alanı içinde ve süresince üniforma giyer. İkincisine göre görevin ve işyerinin özelliği nedeniyle gerekli görülen hallerde sivil kıyafetle görev yapılmasına il özel güvenlik komisyonu izin verebilir.
Madde, görevlinin işe gelirken ya da işten dönerken ne giyeceğini düzenlemez. İşe üniformayla gelip gitmek, mola sırasında görev yeri dışına çıkmak gibi durumlar için Kanun'da ayrı bir yasak yoktur. Bu konularda kural koyan çoğu zaman işveren ya da hizmet alınan kurumdur. Kurum içi talimatlar her işyerinde farklı olabilir.
Görev Dışında Üniformayla Gezmenin Yaptırımı Var mı?
Kanun'un 20. maddesi özel güvenlik alanındaki idari para cezalarını ve yaptırımları tek tek sayar. Üniformayla ilgili iki hüküm vardır ve ikisi de farklı kişilere yöneliktir:
| Fiil |
Kime |
Yaptırım |
| Görevi dışında üniformasıyla toplantı ve gösteri yürüyüşüne katılmak (m.20/h) |
Özel güvenlik görevlisi |
Kimlik kartı valilikçe iptal edilir; bir daha özel güvenlik alanında çalışamaz. |
| Görevliyi koruma ve güvenlik dışı işte çalıştırmak, üniforma giydirmemek veya izin verilmeyen teçhizatla çalıştırmak (m.20/f) |
Görevliyi çalıştıran kişi, kurum ve kuruluş |
Her tespit için 3.000 TL idari para cezası |
Bu cezaları mahalli mülki amir verir. Görevlinin görev dışında üniformayla sokakta yürümesi, alışveriş yapması ya da toplu taşımaya binmesi için Kanun'da öngörülmüş bir para cezası bulunmaz. Yukarıdaki 3.000 TL'lik ceza, görevliye değil, ona görevde üniforma giydirmeyen işverene verilir.
Görev Alanı Dışında Yetki Olur mu?
Olmaz. Kanun'un 7. maddesindeki yetkiler, örneğin duyarlı kapıdan geçirme, üst araması, kimlik sorma ve emanete alma, görevlinin koruma ve güvenliğini sağladığı alanla ve sayılan etkinliklerle sınırlıdır. Görev alanı dışında üniforma giymek görevliye ek bir yetki kazandırmaz. Buna karşılık üniformalı bir görevliden çevredekiler müdahale bekleyebilir; görev dışında sivil kıyafet bu tür karışıklıkları önler.
Özel Güvenlik Kıyafet Yönetmeliği: Üniforma Nasıl Olmalı?
Ayrıntılar Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik'in 22. maddesindedir:
- Üniforma ve onu tamamlayan unsurlar, Türk Silahlı Kuvvetleri, genel kolluk ve özel kolluk kuvvetlerinin kullandığı renkte, biçimde ve motifte olamaz.
- Üniformada şirketi tanıtan isim, işaret veya logo bulunur.
- Özel güvenlik şirketlerinin üniforması İçişleri Bakanlığınca onaylanır. Kendi özel güvenlik birimini kuran kurumların üniforması ise il özel güvenlik komisyonunun onayına sunulur.
- Gece görevinde, spor müsabakalarında, konser ve sahne gösterilerinde üniformanın üzerine, arkasında ışık yansıtan "ÖZEL GÜVENLİK" yazılı yelek giyilir.
Kamu Kurumlarında Tek Tip Üniforma
Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan özel güvenlik görevlileri için İçişleri Bakanlığı tek tip üniforma yönergesi yayımladı. EGM Özel Güvenlik Denetleme Başkanlığının duyurusuna göre kamu kurumlarındaki görevliler 15 Mayıs 2020 itibarıyla yeni üniformaları kullanabilir hale geldi; isteyenler eski üniformalarla 15 Eylül 2021'e kadar çalışabildi. Özel güvenlik şirketleri ve birimleri de talep ederlerse Bakanlık veya valilikten onay alıp kataloglarını yenileyerek bu üniformaları kullanabilir. Yönergenin, yaz ve kış kıyafet kataloğunun ve üniforma usul ve esaslarının bağlantıları EGM'nin aynı sayfasında yer alır.
Özetle
- Görev alanında ve görev süresince üniforma giymek zorunludur; komisyon izniyle sivil kıyafetle görev yapılabilir.
- Görev dışında üniformayla dolaşmayı genel olarak yasaklayan bir hüküm ya da görevliye para cezası yoktur.
- Görev dışında üniformayla toplantı ve gösteri yürüyüşüne katılmak, kimlik kartının iptaline ve meslekten kalıcı olarak uzaklaştırılmaya yol açar.
- İşveren ve kurumlar kendi iç talimatlarıyla daha sıkı kurallar koyabilir.
Mevzuata uygun görev kıyafeti ve ekipman için özel güvenlik malzemeleri kategorimize bakabilirsiniz. Kurumunuzun onaylı kataloğundaki renk ve modeli seçmeyi unutmayın.
Kaynaklar
Bu yazı ilk kez Eylül 2025'te yayımlandı. 23 Ekim 2026 tarihinde yürürlükteki mevzuata göre baştan düzenlendi.