Askerlik yeri; Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyacına ve yükümlünün sağlık, öğrenim, meslek ve gördüğü kurslar gibi niteliklerine göre belirlenir. Sırası şöyledir: Genelkurmay Başkanlığı ihtiyacı Millî Savunma Bakanlığına bildirir. Bakanlık er kaynağını Kara, Deniz, Hava Kuvvetleri ile Jandarma ve Sahil Güvenlik'e paylaştırır. Yükümlünün sınıfını, branşını ve eğitim birliğini ise ilgili kuvvet komutanlığı belirler. Askerlik şubeleri asker talep etmez; yer, şubenin ya da yükümlünün isteğiyle belirlenmez.
Askerliğim Nereye Çıkar? Test veya Hesaplama Var mı?
Yok. Askerlik yerini önceden gösteren resmi bir test, hesaplama ya da tahmin aracı bulunmaz; internetteki "askerliğim nereye düşer" testlerinin resmi bir dayanağı yoktur. Yer, sınıflandırma sonucunda belli olur ve sonuçlar e-Devlet ile askerlik şubeleri üzerinden duyurulur (Askeralma Yönetmeliği m.26).
Önceden kesin olarak bilinebilen tek kural, nereye çıkmayacağınızdır. Bunu aşağıdaki bölüm anlatıyor.
Kütüğe Göre Askerlik Nereye Çıkar?
Kütük, yani nüfusa kayıtlı olunan il, askerlik yerinin seçildiği değil dışarıda bırakıldığı ildir. Askeralma Yönetmeliği'nin 29. maddesine göre er ve erbaşlar iki yerdeki birlik, kurum ve karargâhlara verilmez:
- nüfusa kayıtlı oldukları il,
- kendilerinin ve ailelerinin dağıtım tarihinden önce daimi olarak oturdukları il.
Bu şekilde dağıtımı yapılmış biri olursa görev yeri kuvvet komutanlığınca il dışındaki bir birlikle değiştirilir. Kuralın istisnası da yönetmelikte yazılıdır. Annesi, babası veya eşi için erişkin engellilik raporu ya da çocuğu için özel gereksinim raporu bulunan erbaş ve erlere bu yasak uygulanmaz.
Doğuya veya Batıya Düşme Nasıl Belirlenir?
Bölgeye göre ayrı bir seçim yapılmaz; dağıtım kuvvetlerin ihtiyacına göre yapılır. Yine de MSB'nin açıkladığı iki kural sonucu etkiler:
- Kardeş kuralı: Birinci derecede kritik illerde askerlik yapan bir er veya erbaşın kardeşlerinden biri bu illerin dışındaki bir birliğe verilir. Bunun için sevk işlemleri sırasında askerlik şubesine başvurup durumu bildirmek gerekir. Kritik iller listesi doğu görevi sayılan iller yazımızda yer alıyor.
- İkiz kardeşler: Er statüsüne ayrılan ve aynı sınıflandırma döneminde sevke tabi olan ikizler aynı kuvvete ayrılır. Silah altında ikiz kardeşi olan, kardeşinin görev yaptığı kuvvete ayrılır. Burada aynı birlik değil, aynı kuvvet garanti edilir.
İkamete Yakın Yerde Askerlik Yapılabilir mi?
Kural olarak hayır; yukarıdaki il yasağı geçerlidir. Bakıma muhtaç engelli anne, baba, eş veya çocuk gibi bir mazereti olanlar ikamete yakın yerde görev talep edebilir. Bu başvuru askere gitmeden önce şubeye değil, silah altına alındıktan sonra birliğe ya da birliğin bağlı olduğu kuvvet komutanlığına yapılır. Kuvvet komutanlığı uygun görürse yükümlü ikametine yakın uygun bir birliğe verilir.
Usta Birliği Neye Göre Belirlenir?
Acemi eğitimi sonrasında görev yapılacak usta birliği de aynı esaslarla, kuvvet komutanlığının ihtiyacına ve yükümlünün sınıf ile branşına göre belirlenir. Temel eğitimin süresini Genelkurmay Başkanlığının koordinesinde ilgili kuvvet komutanlığı belirler (Yönetmelik m.29). Yükümlü usta birliğini kendisi seçemez; ikamete yakın görev gibi mazeret talepleri yukarıda anlatıldığı şekilde yapılır.
Bedelli Askerlik Yerleri Neye Göre Belirlenir?
Bedelli askerlikte yükümlü bir aylık temel askerlik eğitimi alır. Eğitimin yapılacağı birlik, diğer yükümlülerde olduğu gibi sevk belgesinde "Eğitim Merkezi" alanında yazar. Bedelli askerler için de yer seçimi yapılmaz.
Askerlik Yeri Belli Olunca Ne Yapılmalı?
- Sevk belgesini alın. Sevk belgesi e-Devlet'te Millî Savunma Bakanlığı hizmetlerinden ("Askerliğim") ya da kimlik kartıyla askerlik şubesinden alınır. Daha önceki celp dönemlerinden sınıflandırılanlar ve bakaya durumundakiler belgeyi yalnızca şubeden alabilir. Halk arasında "sülüs" denen eski belgenin bugünkü resmi adı sevk belgesidir. Belgeyi birliğe giderken yanınızda götürün; unutulursa birlik elektronik kayıtları kontrol ederek kabul yapar ve belge sonradan e-Devlet'ten ya da şubeden alınır (Yönetmelik m.30).
- Belgedeki tarihleri ayırt edin. Sevk belgesinde "Sevk Tarihi", "Yol Süresi" ve "Katılacağı Tarih" ayrı alanlardır. Askerlik sevk tarihinde başlar; birliğe en geç katılış tarihinde varılmalıdır. Ayrıntılar askere sevk süreci yazımızda.
- Yol ve iaşe bedelini alın. Birliğe kadar taşıma bedeli ile günlük iaşe bedeli sevk belgesinde yazar. Para PTT bankamatiklerinden ya da nüfus cüzdanıyla PTT şubelerinden çekilir; belgeyi e-Devlet'ten alan yükümlünün şubeye gitmesine gerek yoktur.
- İşinizi düzenleyin. Aşağıdaki bölüme bakın.
Askere Giderken İşten Ayrılma ve Tazminat
İşçi, muvazzaf askerlik hizmeti nedeniyle iş sözleşmesini sona erdirirse kıdem tazminatına hak kazanır. Tazminat, işe başlanan tarihten itibaren her tam çalışma yılı için 30 günlük ücret tutarındadır ve bir yıldan artan süreler de aynı oranla hesaplanır (1475 sayılı İş Kanunu m.14). Bu nedenle hak, işyerinde en az bir tam yıl çalışmış olanlar için doğar. Kanun bedelli askerlik için ayrı bir hüküm koymaz; bu durumda tazminat hakkı konusunda bir avukata ya da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının çağrı merkezine danışmak doğru olur.
Askerlik bitince eski işe dönmek de kanunla güvence altındadır. Askeri bir ödev nedeniyle işinden ayrılan işçi, ödevin bitiminden itibaren iki ay içinde işe dönmek isterse işveren onu eski işinde ya da benzer bir işte, boş yer varsa hemen, yoksa boşalacak ilk işe başka isteklilere tercih ederek almak zorundadır. Almazsa işçiye üç aylık ücret tutarında tazminat öder (4857 sayılı İş Kanunu m.31).
Birliğe götürmeniz gereken eşyaların listesi için askere giderken alınacaklar rehberimize, hazır setler için acemi ve bedelli asker malzemeleri sayfamıza bakabilirsiniz.
Kaynaklar
Bu yazı ilk kez Ekim 2022'de yayımlandı. 23 Ekim 2026 tarihinde yürürlükteki mevzuata göre baştan düzenlendi.