JÖH, Jandarma Genel Komutanlığına bağlı Jandarma Özel Harekat birimlerini; PÖH, Emniyet Genel Müdürlüğüne bağlı Polis Özel Harekat birimlerini ifade eder. İki kurum da İçişleri Bakanlığına bağlıdır. Aralarındaki asıl fark personel yapısında ve giriş yolundadır. JÖH personeli jandarma subayı, astsubayı veya uzman erbaşıdır. PÖH personeli ise polistir ve çoğunlukla özel harekât birimleri için açılan POMEM alımıyla meslek hayatına başlar.
JÖH ve PÖH Arasındaki Farklar
| |
JÖH |
PÖH |
| Bağlı olduğu kurum |
Jandarma Genel Komutanlığı (İçişleri Bakanlığı) |
Emniyet Genel Müdürlüğü (İçişleri Bakanlığı) |
| Personel |
Subay, astsubay, uzman erbaş |
Polis memuru ve polis amirleri |
| Giriş yolu |
Jandarma uzman erbaş, astsubay veya subay alımı |
Özel harekât POMEM alımı ya da görevdeki polisler için özel harekât temel kursu |
| Görev alanı |
Jandarma sorumluluk alanı: kural olarak il ve ilçe belediye sınırları dışı |
Polis sorumluluk alanı: kural olarak il ve ilçe merkezleri |
Görev alanı ayrımı 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun 10. maddesine dayanır. Bu maddeye göre jandarmanın görev alanı, polis görev sahası dışında kalan, yani il ve ilçe belediye sınırları haricindeki veya polis teşkilatı bulunmayan yerlerdir. Bu yüzden JÖH'ün daha çok kırsalda, PÖH'ün daha çok şehirlerde göründüğü söylenir. Yine de kanun, hizmet gerekleri bakımından belediye sınırları içindeki bazı yerlerin de jandarma sorumluluk alanı olarak belirlenebileceğini öngörür; ayrım kesin bir çizgi değildir.
JÖH Nasıl Olunur?
JÖH için ayrı bir "JÖH sınavı" yoktur. Jandarma özel harekât birimlerinde görev yapanlar, Jandarma Genel Komutanlığının personel alımlarıyla teşkilata girer. En çok tercih edilen yol uzman erbaşlıktır:
- Jandarma Genel Komutanlığı her yıl uzman erbaş temin duyurusu yayımlar. 2026 yılı duyurusu jandarma.gov.tr'de yer alır, başvurular Jandarma'nın vatandaş başvuru sistemi üzerinden alınır.
- Aday, duyurudaki kılavuzda istenen eğitim, sağlık, boy-kilo ve sınav şartlarını karşılar; seçme aşamalarını geçer.
- Uzman erbaş olarak teşkilata katıldıktan sonra özel harekât birimlerinde görev alır ve bu birimlerin eğitimlerini tamamlar.
Subay ve astsubaylar ise Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığının alımlarıyla yetişir. Kariyerleri boyunca özel harekât birimlerinde görevlendirilebilirler.
JÖH Olma Şartları ve Yaş Sınırı
Uzman erbaşlığa başvuruda yaş sınırı 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 4. maddesinde yazılıdır:
- Askerliğini yapmakta olan ya da terhis olmuş çavuş, onbaşı ve erler ile askerlikten muaf tutulanlar için başvuru yılının 1 Ocak'ı itibarıyla 27 yaşını bitirmemiş olmak.
- En az üç yıl görev yapmış sözleşmeli erbaş ve erler için başvuru yılının 1 Ocak'ı itibarıyla 29 yaşını bitirmemiş olmak ve sıralı üç disiplin amirinden "uzman erbaş olur" kararlı nitelik belgesi almak.
Askerliğini yapmakta olan erlerden başvurup sınavları kazananlar, kalan askerlik sürelerine bakılmaksızın açılan ilk eğitime ayrılır. Öğrenim durumu, boy ve kilo, sağlık ve KPSS gibi diğer şartlar her yılın başvuru kılavuzunda belirlenir. "25 yaşını tamamlamış olmak" diye bir şart yoktur; yaş sınırı bir alt sınır değil, üst sınırdır. Başvurmadan önce o yılın resmi kılavuzu mutlaka okunmalıdır.
PÖH Nasıl Olunur?
PÖH'e iki yoldan girilir:
- Özel harekât POMEM alımı: Polis Akademisi Başkanlığı, özel harekât birimlerinde görev yapacak polisleri yetiştirmek için ayrı POMEM alımı yapar. Bu yol, polis olmadan doğrudan PÖH'e girmek isteyenler içindir.
- Görevdeki polisler için özel harekât temel kursu: 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu, özel harekât temel kursuna katılıp özel harekât branşına aktarılan polislerden söz eder. Yani polis olarak çalışırken de bu branşa geçmek mümkündür.
Özel harekât POMEM alımının sayısı, başvuru ve sınav tarihleri Resmî Gazete'de, Cumhurbaşkanınca belirlenen kurumun internet sitesinde ve Polis Akademisi Başkanlığının sitesinde ilan edilir. Kadın ve erkek adaylar için kontenjan ayrı ayrı belirlenir.
PÖH Olmak İçin Gerekenler
Özel harekât eğitimi veren POMEM'lere başvuracak adaylarda aranan başlıca şartlar şunlardır:
- Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak.
- En az lise veya dengi okul mezunu olmak. Ön lisans ve lisans mezunları da başvurabilir.
- Başvuruların başladığı tarihte 18 yaşını tamamlamış olmak ve sınavın yapıldığı yılın 1 Ocak'ı itibarıyla 28 yaşından gün almamış olmak.
- Silah taşımaya veya silahlı görev yapmaya hukuki bir engeli bulunmamak.
- Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'ndeki şartları taşımak.
- Usul ve esaslarda sayılan suçlardan mahkûm olmamak; güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumlu olması.
PÖH Sınav Aşamaları ve Eğitimi
- Ön sağlık kontrolü: Aday sınavlardan önce sağlık komisyonunun kontrolünden geçer. "Öğrenci adayı olamaz" kararı verilen aday sonraki aşamalara geçemez.
- Fiziki yeterlilik sınavı: Kurallarını Polis Akademisi Başkanlığı her dönem talimatla belirler.
- Mülakat: Aday bir kart çeker, konuyu sunar ve sorulara cevap verir. Bilgi düzeyi, kavrama, özgüven, ifade ve beden dili için her biri 20 puan olmak üzere 100 puan üzerinden değerlendirilir. Başarılı sayılmak için en az 70 puan gerekir.
Giriş puanı, fiziki yeterlilik puanının yüzde 50'si ile mülakat puanının yüzde 50'sinin toplamıdır. Kazananlar POMEM'de en az altı ay süren mesleki eğitim ve temel özel harekât eğitimi alır. Eğitime yatılı devam edilir.
PÖH Rütbeleri
PÖH'te ayrı bir rütbe sistemi yoktur; özel harekâtçı polisler de Emniyet teşkilatının rütbelerini taşır. Özel harekât POMEM'inden mezun olan personel polis memuru olarak başlar. 3201 sayılı Kanun'un 55. maddesine göre polis amirlerinin rütbe sırası şöyledir:
- Komiser Yardımcısı
- Komiser
- Başkomiser
- Emniyet Amiri
- Dördüncü Sınıf Emniyet Müdürü
- Üçüncü Sınıf Emniyet Müdürü
- İkinci Sınıf Emniyet Müdürü
- Birinci Sınıf Emniyet Müdürü
- Sınıf Üstü Emniyet Müdürü
Polis memurluğu bu listede yer almaz; amirlik rütbeleri komiser yardımcılığıyla başlar. Jandarma özel harekâtta görev yapan personel ise jandarmanın subay, astsubay ve uzman erbaş rütbelerini taşır.
Eğitim ve sahada kullanılan kıyafet ve ekipmanı kurum sağlar. Antrenman ve kişisel kullanım için taktik pantolon ve askeri bot modellerimize göz atabilirsiniz.
Kaynaklar
Bu yazı ilk kez Ocak 2023'te yayımlandı. 23 Ekim 2026 tarihinde yürürlükteki mevzuata göre baştan düzenlendi.