Askerlikte kilo sınırı tek bir rakam değildir; boya göre değişir. Ölçüt, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği'ndeki "Boya Göre Standart Ağırlık Çizelgesi"dir. Çizelgede her boy için bir alt ve bir üst ağırlık yazar. Ağırlığı bu üst sınırı en fazla 30 kg aşan ya da alt sınırın en fazla 10 kg altında kalan yükümlü askerliğe elverişli sayılır. Örneğin 175 cm boyundaki biri 49 ile 102 kg arasındaysa kilo nedeniyle askerlikten muaf tutulmaz.
Fazla kilo yönetmeliğin Hastalıklar Listesi'nde 33. maddede, zayıflık ve boy kısalığı 32. maddede düzenlenir. Aynı kurallar 6 aylık er ve erbaşlar ile 12 aylık yedek subay ve astsubaylar için geçerlidir; askerlik süresine göre ayrı bir kilo sınırı yoktur.
Askerlikte Kilo Sınırı Kaç?
Karar, ağırlığın çizelgedeki sınırdan kaç kilo saptığına bakılarak verilir. Yönetmelik bunu üç dilime ayırır:
| Karar |
Fazla kilo (üst sınıra göre) |
Zayıflık (alt sınıra göre) |
| Askerliğe elverişli (A dilimi) |
En fazla 30 kg fazla |
En fazla 10 kg eksik |
| Askerliğe elverişli değil (B dilimi) |
31–40 kg fazla |
11–20 kg eksik |
| Askerliğe elverişli değil (D dilimi) |
41 kg ve daha fazla |
21 kg ve daha fazla eksik |
Yönetmeliğin 5. maddesine göre A dilimindekiler askerliğe elverişli, B ve D dilimindekiler elverişli olmayan grupta yer alır. B ve D kararlarının çoğu ilk muayenede hemen verilmez; önce süre tanınır. Bu süreç aşağıdaki erteleme bölümünde anlatılıyor.
Kaç Kilo Olunca Askere Gidilmez? Çürük Raporu Kaç Kilo?
Ağırlığı boyunun üst sınırını 31 kg veya daha fazla aşan ya da alt sınırın 11 kg veya daha fazla altında kalan yükümlü hakkında "Askerliğe Elverişli Değildir" kararı verilebilir. Halk arasında "çürük raporu" denen belge budur. Bu rapor yetkili sağlık kurulunca düzenlenir ve Millî Savunma Bakanlığının onayıyla kesinleşir (Yönetmelik m.8).
Sık sorulan boylar için sınırlar:
- 165 cm: 43–95 kg arası elverişli. 96 kg ve üzeri ya da 42 kg ve altı elverişli değil.
- 170 cm: 45–99 kg arası elverişli. 100 kg ve üzeri ya da 44 kg ve altı elverişli değil.
- 175 cm: 49–102 kg arası elverişli. 103 kg ve üzeri ya da 48 kg ve altı elverişli değil.
- 180 cm: 53–107 kg arası elverişli. 108 kg ve üzeri ya da 52 kg ve altı elverişli değil.
- 185 cm: 57–112 kg arası elverişli. 113 kg ve üzeri ya da 56 kg ve altı elverişli değil.
Askerlik Kilo Sınırı Hesaplama
Hesap için formül değil, çizelgedeki değer kullanılır:
- Boyunuzu santimetre olarak ölçün.
- Aşağıdaki tablodan boyunuzun alt ve üst ağırlık sınırını bulun.
- Üst sınıra 30 ekleyin. Sonuç, askerliğe elverişli sayılan en yüksek ağırlıktır.
- Alt sınırdan 10 çıkarın. Sonuç, askerliğe elverişli sayılan en düşük ağırlıktır.
İnternette sık geçen "boyun son iki hanesinden 3 çıkar, 30 ekle" yöntemi mevzuatta yer almaz. 175–199 cm arasında çoğunlukla çizelgeyle aynı sonucu verse de 175 cm'nin altında sınırı olduğundan düşük gösterir. Örneğin 160 cm için bu yöntem 87 kg der, çizelgeye göre sınır 91 kg'dır. 200 cm ve üzeri boylarda ise hiç uygulanamaz. Yükümlüler için vücut kitle indeksi de kullanılmaz; indeks yalnızca boyu 210 cm'yi aşanlarda ölçüttür.
Boya Göre Askerlik Kilo Sınırı Tablosu
Alt ve üst sınırlar yönetmelikteki çizelgeden birebir alınmıştır. Diğer üç sütun, Hastalıklar Listesi'nin 32 ve 33. maddelerine göre hesaplanmıştır. Tüm değerler kilogramdır.
| Boy (cm) |
Çizelge alt sınır |
Çizelge üst sınır |
Askerliğe elverişli aralık |
Fazla kilodan elverişli değil |
Zayıflıktan elverişli değil |
| 150 |
43 |
55 |
33 – 85 |
86 ve üzeri |
32 ve altı |
| 151 |
44 |
56 |
34 – 86 |
87 ve üzeri |
33 ve altı |
| 152 |
45 |
56 |
35 – 86 |
87 ve üzeri |
34 ve altı |
| 153 |
45 |
57 |
35 – 87 |
88 ve üzeri |
34 ve altı |
| 154 |
46 |
57 |
36 – 87 |
88 ve üzeri |
35 ve altı |
| 155 |
46 |
58 |
36 – 88 |
89 ve üzeri |
35 ve altı |
| 156 |
47 |
59 |
37 – 89 |
90 ve üzeri |
36 ve altı |
| 157 |
48 |
60 |
38 – 90 |
91 ve üzeri |
37 ve altı |
| 158 |
48 |
61 |
38 – 91 |
92 ve üzeri |
37 ve altı |
| 159 |
49 |
61 |
39 – 91 |
92 ve üzeri |
38 ve altı |
| 160 |
50 |
61 |
40 – 91 |
92 ve üzeri |
39 ve altı |
| 161 |
50 |
62 |
40 – 92 |
93 ve üzeri |
39 ve altı |
| 162 |
51 |
63 |
41 – 93 |
94 ve üzeri |
40 ve altı |
| 163 |
51 |
64 |
41 – 94 |
95 ve üzeri |
40 ve altı |
| 164 |
52 |
64 |
42 – 94 |
95 ve üzeri |
41 ve altı |
| 165 |
53 |
65 |
43 – 95 |
96 ve üzeri |
42 ve altı |
| 166 |
53 |
66 |
43 – 96 |
97 ve üzeri |
42 ve altı |
| 167 |
54 |
67 |
44 – 97 |
98 ve üzeri |
43 ve altı |
| 168 |
54 |
68 |
44 – 98 |
99 ve üzeri |
43 ve altı |
| 169 |
55 |
68 |
45 – 98 |
99 ve üzeri |
44 ve altı |
| 170 |
55 |
69 |
45 – 99 |
100 ve üzeri |
44 ve altı |
| 171 |
57 |
70 |
47 – 100 |
101 ve üzeri |
46 ve altı |
| 172 |
58 |
71 |
48 – 101 |
102 ve üzeri |
47 ve altı |
| 173 |
58 |
71 |
48 – 101 |
102 ve üzeri |
47 ve altı |
| 174 |
58 |
72 |
48 – 102 |
103 ve üzeri |
47 ve altı |
| 175 |
59 |
72 |
49 – 102 |
103 ve üzeri |
48 ve altı |
| 176 |
60 |
73 |
50 – 103 |
104 ve üzeri |
49 ve altı |
| 177 |
61 |
75 |
51 – 105 |
106 ve üzeri |
50 ve altı |
| 178 |
61 |
75 |
51 – 105 |
106 ve üzeri |
50 ve altı |
| 179 |
62 |
76 |
52 – 106 |
107 ve üzeri |
51 ve altı |
| 180 |
63 |
77 |
53 – 107 |
108 ve üzeri |
52 ve altı |
| 181 |
64 |
78 |
54 – 108 |
109 ve üzeri |
53 ve altı |
| 182 |
65 |
79 |
55 – 109 |
110 ve üzeri |
54 ve altı |
| 183 |
66 |
80 |
56 – 110 |
111 ve üzeri |
55 ve altı |
| 184 |
66 |
81 |
56 – 111 |
112 ve üzeri |
55 ve altı |
| 185 |
67 |
82 |
57 – 112 |
113 ve üzeri |
56 ve altı |
| 186 |
68 |
83 |
58 – 113 |
114 ve üzeri |
57 ve altı |
| 187 |
69 |
84 |
59 – 114 |
115 ve üzeri |
58 ve altı |
| 188 |
69 |
85 |
59 – 115 |
116 ve üzeri |
58 ve altı |
| 189 |
70 |
86 |
60 – 116 |
117 ve üzeri |
59 ve altı |
| 190 |
71 |
87 |
61 – 117 |
118 ve üzeri |
60 ve altı |
| 191 |
72 |
88 |
62 – 118 |
119 ve üzeri |
61 ve altı |
| 192 |
73 |
89 |
63 – 119 |
120 ve üzeri |
62 ve altı |
| 193 |
74 |
90 |
64 – 120 |
121 ve üzeri |
63 ve altı |
| 194 |
75 |
91 |
65 – 121 |
122 ve üzeri |
64 ve altı |
| 195 |
76 |
92 |
66 – 122 |
123 ve üzeri |
65 ve altı |
| 196 |
77 |
93 |
67 – 123 |
124 ve üzeri |
66 ve altı |
| 197 |
78 |
94 |
68 – 124 |
125 ve üzeri |
67 ve altı |
| 198 |
79 |
95 |
69 – 125 |
126 ve üzeri |
68 ve altı |
| 199 |
80 |
96 |
70 – 126 |
127 ve üzeri |
69 ve altı |
| 200 |
81 |
97 |
71 – 127 |
128 ve üzeri |
70 ve altı |
| 201 |
82 |
98 |
72 – 128 |
129 ve üzeri |
71 ve altı |
| 202 |
83 |
99 |
73 – 129 |
130 ve üzeri |
72 ve altı |
| 203 |
84 |
100 |
74 – 130 |
131 ve üzeri |
73 ve altı |
| 204 |
85 |
101 |
75 – 131 |
132 ve üzeri |
74 ve altı |
| 205 |
86 |
102 |
76 – 132 |
133 ve üzeri |
75 ve altı |
| 206 |
87 |
103 |
77 – 133 |
134 ve üzeri |
76 ve altı |
| 207 |
88 |
104 |
78 – 134 |
135 ve üzeri |
77 ve altı |
| 208 |
89 |
105 |
79 – 135 |
136 ve üzeri |
78 ve altı |
| 209 |
90 |
106 |
80 – 136 |
137 ve üzeri |
79 ve altı |
| 210 |
91 |
107 |
81 – 137 |
138 ve üzeri |
80 ve altı |
Kilo Nedeniyle Erteleme: 2. ve 3. Muayene Nasıl İşler?
Kilo çoğu durumda kesin değil, geçici bir engel sayılır. Bu yüzden ilk muayenede genellikle hemen "elverişli değildir" kararı verilmez:
- Üst sınırı 31–40 kg aşanlar ile alt sınırın 11 kg veya daha fazla altında kalanlar için karar, en az bir kez ertesi yıla bırakma ya da bir yıllık sevk geciktirmesi verildikten sonra uygulanır.
- Erteleme süresi bitince yükümlü yeniden muayene edilir (7179 sayılı Kanun m.20/1). Kilo hâlâ aynı dilimdeyse karar bu muayenede verilebilir.
- Aynı tanı için ertesi yıla bırakma, sevk geciktirmesi ve hava değişimi süreleri toplamda üç yılı geçemez; süre dolunca Hastalıklar Listesi'ne göre kesin işlem yapılır (Yönetmelik m.18).
- Üst sınırı 41 kg veya daha fazla aşan yükümlüler için yönetmelikte ayrıca bir bekleme şartı yazılmamıştır.
Yani "üç yıl kilo veremeyen otomatik olarak muaf olur" bilgisi doğru değildir. Üç yıl, erteleme için üst süredir; sonunda kişinin askerliğe elverişli olup olmadığına karar verilir. Bu sürede kilo A dilimine inerse yükümlü askerliğe elverişli sayılır.
Obezler Askere Alınır mı? Zayıflık Askerliğe Engel mi?
Fazla kilo tek başına engel değildir; boyunun üst sınırını 30 kg'a kadar aşan yükümlü askerliğe elverişlidir. Engel, fazlalık 31 kg'ı bulduğunda başlar. Zayıflıkta pay daha dardır: alt sınırın 11–20 kg altında kalmak B, 21 kg veya daha fazla altında kalmak D dilimine girer. İki durumda da önce erteleme verilir.
Bedelli Askerlikte Kilo Sınırı Var mı?
Bedelli askerlik için ayrı bir kilo sınırı yoktur. 7179 sayılı Askeralma Kanunu'nun 9. maddesine göre bedelli askerlikten yalnızca istekli ve askerliğe elverişli yükümlüler yararlanır. Bu yüzden bedelliye başvuranın kilosu da aynı çizelgeyle değerlendirilir. Askerliğe elverişli olmadığı tespit edilen yükümlü ise askere alınmaz (Yönetmelik m.8); bedelli ödemesi de gerekmez.
Askerlikte Boy Sınırı Var mı?
Var. Kemik yaşı 19 ve üzerinde olup boyu 152 cm veya daha kısa olanlar B dilimine, 20 yaşını bitirdiği halde boyu 150 cm veya daha kısa olanlar D dilimine girer. İki durumda da karar en az bir kez ertesi yıla bırakma ya da sevk geciktirmesinden sonra verilir. Boyu 210 cm'den uzun olanlarda çizelge yerine vücut kitle indeksine bakılır: 19 ile 35 kg/m² arası elverişli, 19 ve altı ya da 35 ve üzeri elverişli değildir.
Kilo Muayenesi Nerede Yapılır?
Yoklama muayenesini varsa kayıtlı olunan aile hekimi, yoksa askerlik şubesine en yakın resmi sağlık kuruluşundaki hekim yapar. Hakkında karar verilemeyen ya da ileri tetkik gereken yükümlüler yetkili sağlık kuruluna sevk edilir (Kanun m.15, Yönetmelik m.4). Kesin karar muayeneyi yapan hekime ve sağlık kuruluna aittir. Bu yazıdaki tablo ön fikir vermek içindir.
Askere gitmeye hazırlanıyorsanız yanınıza alacaklarınız için acemi ve bedelli asker malzemeleri sayfasına bakabilirsiniz.
Kaynaklar
Bu yazı ilk kez Kasım 2022'de yayımlandı. 23 Ekim 2026 tarihinde yürürlükteki mevzuata göre baştan düzenlendi.